Milena Jagnasiak Co to jest poliester i dlaczego jest tak popularny?
Poliester to syntetyczne włókno stworzone na bazie ropy naftowej. Od momentu swojego wynalezienia w latach 40. XX wieku stał się jednym z najczęściej wykorzystywanych materiałów w przemyśle odzieżowym. Powód? Poliester jest tani w produkcji, odporny na zagniecenia, szybkoschnący i bardzo trwały. Ubrania z poliestru zachowują kształt, nie blakną i potrafią służyć latami — właśnie dlatego sieciówki i branża fast fashion tak chętnie go wykorzystują.
Jednak za tą wszechobecną wygodą kryje się coraz więcej obaw dotyczących wpływu poliestru na zdrowie człowieka i środowisko naturalne. Czy materiał, którego właściwości są tak cenione przez producentów, naprawdę jest przyjazny dla naszej skóry?
Czy poliester jest bezpieczny dla skóry?
Wiele osób noszących odzież z poliestru zauważa uczucie dyskomfortu, pocenie się oraz podrażnienia. Nie jest to zaskakujące — poliester nie oddycha jak naturalne tkaniny, takie jak bawełna, len czy wełna. Jego syntetyczna struktura utrudnia wymianę powietrza oraz odparowywanie wilgoci, co może prowadzić do przegrzewania się skóry i powstawania otarć.
Choć poliester sam w sobie nie jest uznawany za substancję toksyczną, wiele zależy od procesu jego produkcji. W trakcie tworzenia włókien mogą być używane różne chemikalia, barwniki i środki czyszczące, które pozostają na tkaninie nawet po zakończeniu produkcji. Te substancje mogą działać drażniąco na wrażliwą skórę, a w przypadku osób z alergiami lub atopowym zapaleniem skóry — wywoływać reakcje alergiczne.
Warto zwrócić uwagę także na tzw. mikrokapsułkowanie włókien, czyli dodawanie substancji zapachowych bądź pielęgnacyjnych do materiału. Choć brzmi nowocześnie, w rzeczywistości może potęgować ryzyko wystąpienia reakcji skórnych.
Czy poliester powoduje alergie?
Sama tkanina poliestrowa rzadko wywołuje klasyczne alergie kontaktowe, ale często może prowadzić do podrażnień. Użytkownicy skarżą się na swędzenie, zaczerwienienia oraz uczucie duszącej skóry podczas noszenia ubrań z poliestru, szczególnie w cieplejsze dni.
Nie bez znaczenia są dodatki chemiczne stosowane podczas produkcji materiału: formaldehyd (stosowany do zapobiegania gnieceniu), środki antystatyczne, plamoodporne oraz barwniki azowe mogą powodować podrażnienia oraz reakcje skórne. Jeśli zauważysz, że po założeniu nowej koszulki z poliestru pojawiają się nieprzyjemne objawy — warto sprawdzić metkę i rozważyć zmianę garderoby na bardziej naturalną.
Jak poliester wpływa na pocenie się i nieprzyjemny zapach?
Naturalne tkaniny takie jak bawełna czy bambus pozwalają skórze oddychać i wchłaniają pot, utrzymując skórę w lepszym komforcie. W przeciwieństwie do nich, poliester przeciwdziała parowaniu wilgoci i utrudnia wentylację. W rezultacie pot pozostaje na skórze, tworząc idealne środowisko dla rozwoju bakterii, które są odpowiedzialne za przykry zapach.
Badania wykazały, że bakterie odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach potrafią znacznie szybciej rozwijać się na tkaninach syntetycznych niż na naturalnych. To jeden z powodów, dla których wiele osób unika ubrań z poliestru podczas uprawiania sportów lub w cieplejszych miesiącach.
Jaki wpływ ma poliester na środowisko?
Wpływ poliestru na środowisko jest przedmiotem coraz większej troski ze strony naukowców i ekologów. Poliester produkowany jest z nieodnawialnych surowców, takich jak ropa naftowa. Proces jego wytwarzania jest energochłonny i generuje znaczną ilość dwutlenku węgla.
Co więcej, poliester nie ulega biodegradacji. Oznacza to, że trafiając na wysypiska, może zalegać tam przez setki lat. Jeszcze poważniejszym problemem są mikrowłókna poliestrowe — drobne cząsteczki, które uwalniają się do wody podczas każdego prania materiału syntetycznego. Badania pokazały, że jedno pranie może uwolnić nawet setki tysięcy mikrocząsteczek, które trafiają do rzek i oceanów, zagrażając organizmom wodnym i ostatecznie trafiając także do naszego łańcucha pokarmowego.
Choć istnieją już inicjatywy związane z recyklingiem poliestru (np. recykling PET-ów), są to nadal kosztowne i ograniczone procesy, które nie rozwiązują problemu masowej produkcji nowych syntetycznych tkanin.
Jakie są alternatywy dla poliestru?
Coraz więcej konsumentów świadomie sięga po naturalne, oddychające tkaniny, które są bezpieczniejsze dla skóry i bardziej przyjazne dla planety. Do najpopularniejszych alternatyw należą:
- Bawełna organiczna – wolna od pestycydów i sztucznych nawozów, biodegradowalna i delikatna dla skóry.
- Len – wysoce przewiewny, antyalergiczny i bardzo trwały materiał.
- Bambus – naturalnie antybakteryjny, miękki i ekologiczny.
- Tencel (lyocell) – produkowany w zamkniętym obiegu wodnym z drewna eukaliptusowego, biodegradowalny i dobrze oddychający.
Wybierając te materiały, nie tylko dbamy o swoje zdrowie, ale także ograniczamy negatywny wpływ przemysłu tekstylnego na planetę.
Czy warto unikać ubrań z poliestru?
Odpowiedź na to pytanie zależy od naszych indywidualnych preferencji, rodzaju aktywności i kwestii zdrowotnych. Jeśli masz wrażliwą skórę, cierpisz na alergie lub po prostu nie znosisz uczucia przegrzania, unikanie poliestru będzie dla ciebie rozsądniejsze. Z kolei osoby uprawiające sport często korzystają z nowoczesnych wersji materiałów syntetycznych, które mają właściwości oddychające i szybkoschnące — jednak nawet w ich przypadku warto wybierać produkty wysokiej jakości, z certyfikatami i sprawdzonym składem chemicznym.
W perspektywie ekologicznej ograniczenie ubrań z poliestru jest krokiem w stronę bardziej zrównoważonej mody. Każda decyzja o zakupie naturalnych tkanin, dłuższym użytkowaniu ubrań i odpowiedzialnym praniu ma znaczenie – nie tylko dla naszej skóry, ale i dla całej planety.
