Leokadia Komosa Podsumowanie: Wielogodzinna praca przed komputerem może powodować zmęczenie, suchość i pieczenie oczu, a także przejściowe pogorszenie ostrości widzenia. Podczas patrzenia w ekran komputera rzadziej mrugamy, przez co film łzowy nie jest regularnie rozprowadzany po powierzchni oka. Pomagają częste przerwy, patrzenie w dal, odpowiednie ustawienie monitora oraz ograniczenie odblasków. Przy suchości można stosować nawilżające krople do oczu, które wspomagają utrzymanie odpowiedniego nawilżenia powierzchni oka.
Z tego artykułu dowiesz się, że:
- podczas pracy przed ekranem komputera częstotliwość mrugania może się zmniejszać,
- suchość, pieczenie i okresowe zamazanie obrazu mogą towarzyszyć zmęczeniu oczu,
- zasada 20-20-20 polega na regularnym odrywaniu wzroku od ekranu urządzenia i patrzeniu w dal,
- monitor ustawiony nieco poniżej poziomu oczu może ograniczyć wysychanie ich powierzchni,
- krople do oczu nawilżające mogą zmniejszać dyskomfort związany z suchością.
Praca, nauka, zakupy – w ciągu dnia potrafimy spędzić przed ekranami urządzeń elektronicznych wiele godzin. Sprawdź, co można zrobić, aby zmniejszyć suchość, pieczenie oraz inne nieprzyjemne dolegliwości oczu.
Dlaczego oczy męczą się podczas pracy przy komputerze?
Długotrwałe patrzenie w ekran komputera wymaga ciągłego skupienia wzroku w jednym punkcie. Jednocześnie podczas pracy przed ekranami urządzeń elektronicznych zwykle mrugamy rzadziej1, a mrugnięcia mogą być również niepełne. Ma to znaczenie dla powierzchni oka.
Przy każdym pełnym mrugnięciu film łzowy jest równomiernie rozprowadzany, dzięki czemu rogówka pozostaje nawilżona. Jeśli mrugamy rzadziej, łzy mają więcej czasu na odparowanie, a oczy mogą zacząć piec i szczypać. Do dyskomfortu mogą dokładać się warunki panujące w pomieszczeniu – suche powietrze, klimatyzacja czy nawiew skierowany w stronę twarzy.
Jak rozpoznać zmęczenie oczu od ekranu komputera lub telefonu?
Zmęczenie oczu związane z długotrwałym korzystaniem z urządzeń cyfrowych może objawiać się na kilka sposobów. Najczęściej pojawiają się:
- suchość i pieczenie oczu,
- uczucie piasku pod powiekami,
- łzawienie,
- zaczerwienienie,
- zmęczenie i ciężkość powiek,
- okresowe zamazanie obrazu,
- trudność z ponownym skupieniem wzroku po oderwaniu go od ekranu.
Dolegliwości zwykle stają się bardziej zauważalne pod koniec dnia lub po długim okresie pracy bez przerwy.
Mruganie – dlaczego jest tak ważne podczas pracy przed ekranem?
Każde mrugnięcie pomaga rozprowadzić film łzowy po powierzchni oka i odtworzyć jego równomierną warstwę2. Podczas intensywnego czytania, pisania czy analizowania informacji na ekranie telefon uczy komputera można przez dłuższy czas nieświadomie mrugać rzadziej. Dlatego prostym sposobem na ograniczenie dyskomfortu jest świadome wykonywanie od czasu do czasu kilku spokojnych, pełnych mrugnięć.
Jak często robić przerwy od komputera?
Jednym ze sposobów na regularne odrywanie wzroku od monitora jest zasada 20-20-203. Co około 20 minut należy przez przynajmniej 20 sekund popatrzeć na obiekt znajdujący się w odległości około 20 stóp, czyli 6 metrów. Przy wielogodzinnej pracy warto też robić dłuższe przerwy, podczas których można wstać od biurka i całkowicie oderwać wzrok od monitora.
Jak ustawić monitor i oświetlenie?
Ekran komputera powinien znajdować się w wygodnej odległości, a jego górna krawędź na wysokości oczu lub nieco poniżej4. Patrzenie lekko w dół sprawia, że powieki zasłaniają większą część powierzchni oka, co może ograniczać odparowywanie filmu łzowego.
Ważne jest również oświetlenie. Bardzo jasny monitor w ciemnym pokoju, światło odbijające się od ekranu komputera czy intensywne źródło światła znajdujące się w polu widzenia mogą dodatkowo męczyć oczy. Jasność monitora najlepiej dopasować do otoczenia i ograniczyć widoczne refleksy.
Kiedy przydają się krople do oczu?
Przy suchości i podrażnieniu związanym m.in. z długą pracą przed ekranem komputera pomocne mogą być krople do oczu nawilżające. Uzupełniają film łzowy i pomagają utrzymać nawilżenie powierzchni oka. Dobre krople do oczu powinny być przede wszystkim dopasowane do przyczyny dolegliwości. Innego zastosowania wymagają dolegliwości związane z alergią. Krople do oczu na alergię służą do łagodzenia jej objawów, dlatego nie należy traktować ich jako zamiennika zwykłych kropli nawilżających.
1 Talens-Estarelles C, Sanchis-Jurado V, Esteve-Taboada JJ, Pons ÁM, García-Lázaro S. Blinking kinematics characterization during digital displays use. Scientific Reports. 2022;12:1038. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34779906/
2 Bron AJ, de Paiva CS, Chauhan SK, Bonini S, Gabison EE, Jain S, Knop E, Markoulli M, Ogawa Y, Perez V, Uchino Y, Yokoi N, Zoukhri D, Sullivan DA. TFOS DEWS II Pathophysiology Report. The Ocular Surface. 2017;15(3):438–510. https://tfosdewsreport.org/report-pathophysiology/106_36/en
3 Talens-Estarelles C, García-Marqués JV, Cerviño A, García-Lázaro S. The effects of breaks on digital eye strain, dry eye and binocular vision: Testing the 20-20-20 rule. Contact Lens and Anterior Eye. 2023;46(2):101744. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35963776
4 https://www.osha.gov/etools/computer-workstations/components/monitors
